emile koopmans
03/2026

Cowboy-Architectuur

Al jaren staat er aan het Raadhuisplein /hoek Rijksstraatweg een lang, saai gebouw. Vroeger herkenbaar door de ING-bank op de kop, maar die is er al een poosje uit. Nieuwe gebruikers, met eigentijdse ideeën, zorgen ervoor dat het gebouw bijna constant wordt bestookt door aannemers en schilders. Die doen precies wat de gebruikers vragen: grotere ramen, andere kleuren, etc. Maar wordt hier wel getoetst aan de overal-in-Nederland-geldende-welstandsregels? Nee, hier zijn cowboys de baas.

Wat heb ik in mijn jeugd altijd genoten van de strijd tussen cowboys en indianen. Sommige van mijn vriendjes waren voor de indianen; ik hoorde bij de cowboys. En ik heb nog steeds een zwak voor cowboys. Ook voor de nieuwe cowboys in Haren. Want wat zij hier voormekaar krijgen is knap. Het introverte gebouw is zich aan het openen naar het dorp.

Wat was de kwaliteit van het oersaaie gebouw? Alleen als je je best deed en goed keek, dan hád het wel wat. De lange gevel aan het Raadhuisplein (veel te lang voor het dorp) was optisch korter gemaakt door de horizontale lijnen te laten verspringen. Ofwel de hoogtemaat van de kozijnen varieerde en dus ook de hoogtemaat van het tussenliggende beton. Dat was een geraffineerd lijnenspel. En halverwege was een verdikking aangebracht, met een ogenschijnlijk willekeurige vorm, die als een fraai kunstwerk qua kleur contrasteerde tegen de achtergrond.

Enkele jaren geleden zijn de oranje kleuren vervangen door wit en ik begrijp dat er nu gekozen is voor iets cowboy-groenigs. Het kunstwerk (dat al hevig verminkt is, omdat er grote gaten in zijn gezaagd) steekt weinig meer af tegen de achtergrond en is dus nauwelijks nog te herkennen. En de veel hogere raamstroken maken het gebouw weer langer. Tja, dat was nou juist niet de bedoeling.

Er is dus een architectonisch dilemma. Dit gebouw had hier in deze vorm eigenlijk niet moeten staan. Maar het staat er wel. En al jaren. Maar het heeft nooit iets toegevoegd aan het dorp; het had geen interactie met zijn omgeving. En nu lijkt het gebouw door deze veranderingen eindelijk tot leven te komen. Het functioneert beter en de gebruikers lijken ineens gelukkiger. Voor de toekomst van het plein en voor het dorp is dat goed. Hoe kan dat nou ineens? Dat komt door de cowboys die niet vragen wat volgens de regels mag, maar gewoon doen. Ik hou daar wel van.